Zapalenie mięśnia sercowego to choroba zapalna serca, określana skrótem ZMS, najczęściej wywoływana przez infekcje wirusowe. Może przebiegać łagodnie, ale bywa również przyczyną niewydolności serca, arytmii, a nawet nagłego zatrzymania krążenia. Wczesna diagnostyka i ograniczenie aktywności fizycznej mają kluczowe znaczenie dla rokowania.
- Najczęściej rozwija się po infekcji wirusowej
- Objawia się bólem w klatce piersiowej, dusznością i kołataniem serca
- Może prowadzić do kardiomiopatii rozstrzeniowej
- Wymaga odpoczynku i często hospitalizacji
Zobacz też: Uczucie ciężkości w klatce piersiowej – kiedy to objaw serca, a kiedy innej choroby?
Czym jest zapalenie mięśnia sercowego i jakie są jego przyczyny?
Zapalenie mięśnia sercowego to stan zapalny obejmujący komórki mięśnia sercowego, prowadzący do ich uszkodzenia i zaburzeń funkcji skurczowej.
Najczęstszą przyczyną są infekcje wirusowe, w tym grypa, COVID-19 oraz adenowirusy. Wirusy mogą bezpośrednio uszkadzać kardiomiocyty lub wywoływać nadmierną odpowiedź immunologiczną organizmu.
Rzadziej ZMS rozwija się w wyniku zakażenia bakteriami lub działania czynników autoimmunologicznych. W takich przypadkach układ odpornościowy atakuje własne tkanki serca.
Jakie objawy powinny wzbudzić niepokój?
Objawy zapalenia mięśnia sercowego mogą być niespecyficzne, zwłaszcza na początku choroby.
Najczęściej występują:
- Ból w klatce piersiowej
- Duszność
- Kołatanie serca
- Arytmie
- Gorączka i zmęczenie
Często choroba poprzedzona jest infekcją o objawach grypopodobnych, z bólami mięśni i ogólnym osłabieniem. W ciężkich przypadkach pojawiają się obrzęki nóg oraz objawy niewydolności serca.
Nagłe pogorszenie stanu, omdlenie lub silne zaburzenia rytmu wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej.

Jak wygląda diagnostyka ZMS?
Rozpoznanie opiera się na ocenie klinicznej oraz badaniach dodatkowych.
Podstawowe znaczenie mają:
- EKG
- Oznaczenie troponin we krwi
- Echo serca
- Rezonans magnetyczny serca
Podwyższone troponiny świadczą o uszkodzeniu komórek mięśnia sercowego. Rezonans magnetyczny serca pozwala na ocenę obszarów zapalenia i obrzęku mięśnia sercowego, zgodnie z kryteriami Lake Louise.
W niektórych przypadkach konieczna jest hospitalizacja w celu monitorowania rytmu serca i funkcji hemodynamicznej.
Jakie są możliwe powikłania i leczenie?
Zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do niewydolności serca oraz kardiomiopatii rozstrzeniowej.
W przebiegu ostrym, a szczególnie piorunującym, istnieje ryzyko nagłego zatrzymania krążenia. Część pacjentów rozwija przewlekłą niewydolność serca wymagającą długotrwałej terapii.
Leczenie obejmuje odpoczynek, ograniczenie aktywności fizycznej przez co najmniej kilka miesięcy oraz terapię objawową niewydolności serca i arytmii. Aktualne wytyczne kardiologiczne podkreślają, że powrót do intensywnego wysiłku powinien być poprzedzony pełną oceną kardiologiczną.

Sekcja pytań i odpowiedzi
Czy zapalenie mięśnia sercowego zawsze jest groźne?
Nie zawsze, ale może prowadzić do poważnych powikłań, dlatego wymaga kontroli kardiologicznej.
Czy można ćwiczyć podczas choroby?
Nie. Ograniczenie aktywności fizycznej jest kluczowe dla prawidłowego gojenia mięśnia sercowego.
Czy każda infekcja wirusowa może uszkodzić serce?
Nie, ale niektóre wirusy, w tym grypa i COVID-19, zwiększają ryzyko zapalenia.
Jak długo trwa leczenie?
Czas rekonwalescencji zależy od ciężkości przebiegu i może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Źródła:
- European Society of Cardiology (ESC). Guidelines for the diagnosis and management of myocarditis.
- Caforio A.L.P. et al. Current state of knowledge on aetiology, diagnosis, management of myocarditis. European Heart Journal.
- Bozkurt B. et al. Myocarditis: contemporary diagnosis and management. Circulation.
- World Health Organization. Cardiovascular complications of viral infections.
- NEJM. Viral Myocarditis – Pathophysiology and Clinical Features.
